HBA1C (Hemoglobin A1C)'NİN NORMAL DEĞERLERİ, DÜŞÜKLÜĞÜ VE YÜKSEKLİĞİ NEDİR?

02/08/2018 - Sağlık

Hba1c (Hemoglobin A1C) Nedir?

Hba1c yani diğer adıyla hemoglobin A1c en kısa tanımıyla kanda oksijen alışverişini gerçekleştiren ve kandaki şekerin eritrositlerdeki hemoglobinlerle bir takım reaksiyonlar göstermesi sonucunda oluşan bir çeşit protein olarak açıklanabilir.

Hba1c (Hemoglobin a1c) Testi Nedir?

Son zamanlarda yaygın bir şekilde kullanılan bir test uygulaması olan hba1c testi diyabet hastalarının vücutlarında bulunan kan şekerinin oranının belirlenmesi ve kontrol altında tutulabilmesi amacıyla yapılan bir testtir. Bu uygulama ile doktorlar hastanın 3 aylık süre boyunca gelişen kan şekeri oranını öğrenebilmektedir.

Yapılan araştırmalarda hayatının herhangi bir döneminde şeker hastalığına yakalanmayan kişilerin hba1c testindeki değerleri 6 ve üzeri olursa bu durumun o kişide gizli şeker olduğuna işaret ettiği sonucu ortaya çıkarılmıştır. Bu nedenle eğer hba1c değerleri 6 ve üzeri olursa kesinlikle hem aç hem de tok olarak kan şekeri testi yapılmalı ya da bir uzmana danışarak Ogtt testi olarak adlandırılan şeker yükleme testi uygulanmalıdır.

HBA1C (Hemoglobin A1C) nedir?

Hba1c kan proteini olarak görev yapan hemoglobindeki kan şekeri miktarıyla belirli bir ölçü dahilinde birleşmesi sonucunda oluştuğu için eğer kişide kan şekeri normal seviyenin üzerine çıkarsa bu onun hba1c sonuçlarının da yüksek olacağı anlamına gelir. Ayrıca çeşitli metabolizma olayları sonucunda sindirim ürünü olarak açığa çıkan şeker emilerek kan dolaşımına karışır. Eğer bu oran normalden çok fazlaysa yoğunlaşan şekerler kan hücrelerindeki alyuvarlarda yer alan hemoglobin adlı proteinle etkileşime geçer ve bu reaksiyon sonucunda da hemoglobin a1c adlı ürün açığa çıkar.

Hba1c (Hemoglobin a1c) Testi Nasıl Yapılır?

Hba1c testini yaptıracak olan kişinin bu işlem için herhangi bir ön hazırlık yapması istenmez. Kişinin kolundan enjektör ile yaklaşık bir tüp kan alınır ve daha sonra bu kan örneği incelenmek üzere testin yapılacağı laboratuvara verilir. Sadece birkaç dakikalık bir uygulama süreci olan bu test yapılırken kişiye AIDS, hepatit ya da kan üzerinden bulaşan çeşitli hastalıkların geçme ihtimali bulunmaz. Tabi ki bu konuda hem doğru sonuçları elde etmek hem de herhangi bir sağlık problemi yaşamamak adına testin güvenilir ve sağlık bakanlığınca onaylı hastanelerde yapılmasına dikkat edilmelidir. Bunun dışında bazı eczaneler de hba1c testinin evde yapılabilmesi için çeşitli araçların satışını yapmaktadır.

HBA1C (Hemoglobin A1C) nedir?

Hba1c (Hemoglobin a1c) Normal Değerleri Nedir?

Hba1c testi sonucunda çıkan değerlerin yüzde 4-6 arasında olması hemoglobin A1c ‘nin normal seviyede olduğu anlamına gelir. Ayrıca test sonuçlarının yüzde 6 ‘dan daha düşük değerlerde olması kişinin kan şekeri düzeyinin de normal olduğuna işaret eder.

Doktorlar yüzde 6 ve üzeri çıkan değerlerde kişiyi kontrol altına aldıkları gibi eğer test sonuçları yüzde 6,5 ve üzeri çıkarsa da diyabet teşhisi konulmaktadır. Diyabet teşhisi konulan hastaların hiç vakit kaybetmeden dahiliye ya da endokrin uzmanına muayene olarak gerekli tedavi sürecine başlaması gerekir.

HBA1C (Hemoglobin A1C) nedir?

Diyabetli hastalarda hba1c değerleri ve şeker kontrolü arasındaki ilişki ise şu şekildedir;

  • Hba1c değeri yüzde 6-7 arasında olan hastalar şekerini iyi kontrol ediyor.
  • Hba1c değeri yüzde 7-8 olan hastalarda şekerini orta seviyede kontrol ediyor.
  • Hba1c değeri yüzde 8-9 arasında olan hastalar şekerini kötü kontrol ediyor ve diyabete bağlı hastalıkların belirtileri görülebilir.
  • Hba1c değeri yüzde 9 ve üzeri olan hastalar ise şekerini hiç kontrol edemiyor ve bu grupta yer alan kişiler büyük bir risk altındadır.

Hba1c (Hemoglobin a1c) Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

HBA1C (Hemoglobin A1C) nedir?

Yapılan hba1c testi sonuçlarına göre çıkan değerlerin yüzde 5,7-6,5 arasında olması kişide gizli şeker olduğu anlamına gelirken yüzde 6,5 ve üzeri çıktığı durumlarda da hba1c yüksekliği teşhisi konur. Bu da kişinin şeker hastalığına yakalandığı anlamına gelmektedir. Bu nedenle eğer hastanın hba1c değerleri yüksekse bir an önce şeker hastalığı tedavisine başlanması gerekir.

Hba1c (Hemoglobin a1c) Yüksekliği Neden Olur?

Hba1c yüksekliği birçok nedene bağlı olarak görülebilse de bu durumu tetikleyen etkenler genel olarak aşağıdaki şekilde sıralanabilir.

Şeker Hastalığı

Tükettiğimiz besinlerdeki enerji içeren maddeler vücudumuzda bulunan ve insülin olarak adlandırılan bir hormon aracılığıyla hücrelerimiz tarafından metabolizma olaylarında kullanılmak üzere alınır. Bu sağlıklı bir insanın vücudunda her gün gerçekleşen sıradan bir olay olmakla birlikte eğer vücut yeterli düzeyde insülin üretemezse bunun sonucunda şeker hastalığı veya hba1c yüksekliği ortaya çıkar.

HBA1C (Hemoglobin A1C) nedir?

Şeker hastalığının ortaya çıkmasındaki etkenler ise şu şekildedir;

  • Genetik faktörler
  • Yüksek kalorili besinlerin tüketilmesi ve aşırı kilolar
  • Hareketsiz bir yaşam tarzını benimsemek
  • Karaciğerde çok fazla glikoz üretilmesi
  • Bazı metabolik sendromlar
  • 4 kilo üzeri olan bir bebeğin doğumunu yapmak
  • Yüksek tansiyon
  • Bağışıklık sisteminin bazı nedenlerden dolayı uyarılarak beta hücreleri yabancı organizma gibi algılaması ve onları yok etmesi
  • Bakteri ve virüs gibi bazı zararlı mikroorganizmalara ya da zararlı toksin maddelere maruz kalmak

Şeker hastalığı dışında aşağıdaki rahatsızlıklar da hba1c yüksekliğine neden olabilmektedir.

  • Kortikosteroit hormonların aşırı salgılanması sonucunda ortaya çıkan bir rahatsızlık olan Cushing sendromu
  • Böbreküstü bezlerinden kaynaklı bir çeşit tümör hastalığı olan feokromositom
  • Kortikosteroit tedavileri
  • Böbrek yetmezliği
  • Uzun süreli ve aşırı miktarda alkol tüketimi
  • Hipertrigliseridemi
  • Yeterli miktarda demir mineralinin alınamamasına bağlı meydana gelen anemi hastalığı
  • B12 ya da folat eksikliği

HbA1c (Hemoglobin a1c) Yüksekliği Tedavisi

Erken müdahale edilmediğinde tehlikeli sonuçlar doğurabilen hba1c yüksekliğini düşürmek amacıyla aşağıdaki önlemler alınabilir.

  • Günlük egzersizlerinizi düzenli olarak yapın ve aktif bir yaşam tarzını benimseyin.
  • Yoğun şekilde şeker içeren gıdalardan uzak durun ve olabildiğince düşük kalorili besinleri tüketin.
  • Eğer hba1c yüksekliği nedeniyle şeker hastalığı tanısı konulduysa doktorunuzun belirttiği ilaçları düzenli olarak kullanın ve verdiği diyet programına uyun.

HbA1c (Hemoglobin a1c) Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Hba1c testi sonucunda çıkan değerlerin normal seviyeden daha düşük olması durumuna hba1c düşüklüğü denilmektedir. Test sonuçlarının yüzde 4 ‘ün altında olduğu durumu ifade eden bu rahatsızlık kişide kansızlıkla bağlantılı bir hastalığın olduğu anlamına gelir. Ayrıca hipoglisemi ile de yakın anlamlı olan hba1c düşüklüğünün ileride ciddi sağlık problemlerine yol açmaması adına kesinlikle doktor kontrolünde tedavi edilmesi gerekir.

HBA1C (Hemoglobin A1C) nedir?

HbA1c(Hemoglobin a1c) Düşüklüğü Neden Olur?

Hba1c düşüklüğü genel olarak aşağıdaki nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar.

  • Kanda düşük glikoz seviyesi olması nedeniyle ortaya çıkan bir hastalık olan hipoglisemi
  • Şeker hastalığında alınması gereken ilaçların aşırı miktarda kullanılması
  • Çok fazla spor yapmak ya da günlük besin ihtiyacını tam olarak karşılamamak
  • Yemekten önce alkol tüketmek ya da çok fazla alkol ve sigara kullanımı
  • Addison hastalığı
  • Sıtma, romatizmal hastalıklar ya da yüksek tansiyon tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar
  • Hemolitik Anemi
  • Bağışıklık sistemi rahatsızlıkları
  • İltihaplı hastalıklar
  • Dalak büyümesi
  • Uzun süreli kan kaybı
  • Orak hücre anemisi

HbA1c Düşüklüğü Tedavisi

Hba1c düşüklüğünü önlemek amacıyla aşağıdaki uygulamalar yapılabilir.

  • Eğer kan şekeriniz düşükse 15-20 gram glikoz ya da basit şeker tüketimi yapılabilir.
  • Hemolitik anemi hastalığından kaynaklı durumları önlemek için kan transfüzyonu yapılabilmektedir.
  • Prednizon gibi kortikosteroit ilaçların alımı
  • Plazmaferez yöntemiyle kandaki antikorların alınması
  • Gerekli görülen bazı durumlarda hastanın dalağı da alınabilmektedir.

Paylaş:
Facebook Twitter WhatsApp Google+