Epilepsi Nöbeti Geçiren Kişiye Nasıl Davranılmalıdır? Yapılması ve Yapılmaması Gereken Şeyler Nelerdir?

17/09/2018 - Sağlık

Epilepsi hastalığının halk arasında bilinen ismi sara hastalığıdır. Sara nöbeti, beynin bir bölgesinde normal olmayan bir şekilde meydana gelen ve elektriksel boşalım diye adlandırılan, kısa süreli geçirilen bir rahatsızlıktır.

Epilepsi hastalığı bulaşıcı olmayan bir hastalıktır. Epilepsi nöbetlerinin çeşitli türleri bulunmakta olup, geçirilen nöbetin süresine ve elektriksel boşaltım yapılan bölgeye bağlı olarak değişebilmektedir.

Bazı epilepsi nöbetlerinde, sadece vücudun belirli bir bölgesi etkilenirken bazılarında ise vücudun farklı yerlerine yayılma gözlemlenmektedir.

Epilepsi nöbetleri, ikiye ayrılır ve bunlardan ilki, parsiyel nöbeti olup, diğeri de jeneralize nöbeti olmaktadır. İkisinin birbirinden farkı, vücuttaki yayılım hızı olmaktadır.

Epilepsi nöbeti geçiren hastalarda, bilinç kaybı, ağızdan köpük gelmesi, bir anda bir şeye sabitlenme, boş boş bakma, yutkunma ve çiğneme hareketleri, ani reaksiyon gösteren kol ve bacaklar, garip sesler çıkartma gibi semptomlar oluşmaktadır.

Ayrıca epilepsi nöbeti geçiren kişiler, kimsenin duymadığı sesleri duyma ve kokuları alma yaşamakta olup, mide bulantısı ve gözü açık olduğu halde rüyada hissetme gibi durumlarla karşılaşmaktadır.

Parsiyel nöbetlerde; beyinde gerçekleşen anormal hareketler vücudun belirli bir bölgesinde kalır ve genellikle yayılma gösteremez. Bazı durumlarda parsiyel nöbetlerde de elektriksel boşalımın vücudun başka bölgelerine yayıldığı görülmüştür ancak bu sık karşılaşılan bir durum değildir.

Epilepsi Nöbeti Nedir ve Kimler Geçirir?

parsiyel nöbette beynin tamamı etkilenmemektedir. Parsiyel nöbetin basit belirtileri; vücutta normal olmayacak şekilde seğirme yaşanması, uyuşukluk, terleme, geçici bilinç kaybı, mide bulantısı, sersem gibi olma, algılamada zorluk, hafıza bozukluğu ve dejavu yaşanmasıdır.

Kompleks belirtilerde ise; bilinç kaybı, akıl karışıklığı, kendini rüyada sanma, duygu patlamaları, göz kırpma ve tik oluşmasıdır.

Jeneralize nöbetlerde; beyinde gerçekleşen normal olmayan hareketler aynı zamanda vücudun farklı bölgelerinde de yayılım göstermektedir.

Bazı durumlarda jeneralize nöbetler, beynin tamamını etkilemektedir. Bazı durumlarda ise beynin bir bölgesinden başlayarak zamanla diğer bölgelere yayılım göstermektedir. Jeneralize nöbetler kendi içinde belirtilerine bağlı olarak absons, tipik, atipik, miyoklinik, klonik, tonik, tonik-klonik ve atonik diye ayrılmaktadır.

Jeneralize nöbetlerde absons belirtileri; boşluğa dalma durumu ve bilinç kaybıdır. Tipik absons belirtileri; ani bir şekilde nöbetin başlayıp yine aniden bitmesi görülmekte olup akıl karışıklığı yaşanmamaktadır.

Atipik absons belirtileri; nöbet aşama aşama başlayıp ortalama 5-20 saniye arasında sürer ve çocuklarda zihin karışıklığı görülebilir. Miyoklonik nöbetin belirtileri; bilinç yerindedir ancak kas seğirmeleri ve tikler yaşanmaktadır.

Klonik nöbetin belirtilerinde ise kas seğirmeleri yaşanmaktadır. Tonik nöbetlerde hasta, kıpırdamaz ve kaskatı kesilir, ayakta duruyor ise yere düşebilir. Tonik-klonik nöbet belirtileri; hasta çığlık atar ve ayakta ise yere düşer, kıpırdamadan durup kaskatı kesilir, kas seğirmeleri yaşanır, nefes darlığı ve cilt renginde değişme gözlemlenir.

Atonik nöbet belirtileri ise hasta ayakta duruyor ise yere düşer ve kıs süreli olarak kas seğirmeleri yaşanır.

Epilepsi Nöbeti Ne Zaman Olur?

Epilepsi nöbetinin gerçekleşmesini tetikleyen durumların yaşanması sonucunda nöbet geçirilebilirken bazı durumlarda ise hiçbir neden yokken nöbet yaşanabilmektedir. Epilepsi nöbetini tetikleyen unsurlardan bazıları; ateşli hastalıklar, başka bir ilaç kullanımı, uyku halinde, aşırı uykusuz kalındığı durumlarda ve yoğun stres yaşandığı durumlarda oluşmaktadır.

Epilepsi Nöbeti Geldiğinde Neler Yapılmalıdır?

  • Epilepsi nöbeti geçiren kişilere hiçbir şekilde dokunulmamalı ve müdahale edilmemelidir.
  • Nöbet sırasında hasta, dişlerini sıkıyor ise dişlerini açmaya, parmakları dişlerin arasın geçirmeye çalışmak gibi hareketler asla yapılmamalıdır. Hasta nöbet halindeyken bu şekilde müdahale edilmesi hastanın dişlerinin hasar görmesine veya parmağını koyan kişinin parmaklarının ısırılmasına neden olmaktadır.
  • Epilepsi nöbetlerinin normal sürme uzunluğu 1-2 dakika olmaktadır. Bu süre zarfında nöbet hiç müdahale edilmeden kendi kendiliğine geçmektedir. Bu süre içinde epilepsi nöbeti geçmediyse ve daha uzun bir zaman devam ediyorsa hastaneye gidilmelidir.
  • Epilepsi nöbetlerinde hasta, düşme ve kasılma gibi hareketler sergileyeceği için etrafında bulunan kesici aletlerin, sert cisimlerin ortadan kaldırılması gerekmektedir.
  • Nöbet geçiren hasta, boğazını ve vücudunu çok fazla sıkan kıyafetler giymiş, kravat veya fular gibi aksesuarlar kullanılmış ise bunların çıkarılması gerekir.
  • Hastanın burnuna herhangi bir koku koklatmak epilepsi nöbetini geçirmemekte olup, bu yollara başvurulmamalıdır.

Epilepsi nöbeti geldiğinde diğer yapılması gerekenler ise şöyledir;

  • Hasta epilepsi nöbeti geçirirken kolları ve bacakları veya herhangi bir bölgesi tutulup sabitlenmeye çalıştırılmamalıdır. Hastayı zapt etmeye çalışmak, vücudunda ortopedik hastalıklara neden olmasına yol açar.
  • Hasta nöbet halindeyken ağız açılmaya çalışılırsa, çene çıkığı, diş kırılması ve kanama yaşanabileceğinden, hastaya dokunulmamalıdır.
  • Epilepsi nöbeti geçiren kişiler, yavaş yavaş kendilerine gelmeye başladığında olabildiğince nazik ve ılımlı yaklaşılmalıdır. Hasta nöbetten sonra kendini yorgun ve halsiz hissedebileceği için dinlendirilmelidir.
  • Hasta nöbet geçirirken yere düşmüş ise rahat nefes alacağı bir yere çevrilir ancak bu işlem 1-2 dakikanın sonunda yapılır. Hastaya ilk 1-2 dakika içinde hiçbir şekilde dokunulmamalıdır.
  • Epilepsi nöbetlerinde suni teneffüs yapmaya çalışmak anlamsız olup, bir iş yaramamaktadır.
  • Epilepsi nöbeti geçiren kişinin yanından ayrılmamalı ve kendine gelmeye başladığında nerde olduğu ve ne olduğu yavaş yavaş nazikçe anlatılmalıdır.
  • Bazı nöbetlerde, hastanın aklı karışık olabileceği için, hasta dışarıda bir nöbet geçirdiğinde, bir yakınını aramayı teklif etmelisiniz.
  • Epilepsi nöbetinin sürme süresi 1-2 dakika olmaktadır bu sürenin üzerinde ve 10 dakikayı geçen bir nöbet yaşanıyorsa acil yardım çağrılmalıdır.

Epilepsi Hastalığına Neden Olan Durumlar

  • Genetik faktörlerden dolayı, kişide epilepsi hastalıkları görülebilir ve çok karşılaşılan durumda genetik faktörlerden kaynaklanma durumudur.
  • Hipokampal skleroz nedeniyle epilepsi hastalığı görülebilmektedir.
  • Kişide beyin tümörü var ise epilepsi hastalığına yakalanabilmektedir.
  • Hipoksik-iskemik beyin hasarı nedeniyle epilepsi hastalığı görülebilmektedir.
  • Sinir sistemi enfeksiyonlarına dayalı hastalıklara sahip kişilerde epilepsi hastalığı oluşabilmektedir.
  • Kişinin beynindeki dokuların gelişme bozukluğu yaşaması sonucunda epilepsi hastalığı görülmektedir.
  • Beynin damarında bir bozukluk yaşandığı takdirde epilepsi hastalığı oluşabilmektedir.
  • Kişinin kalıtımsal olarak geçen bir hastalığı var ise epilepsi oluşabilmektedir.

Epilepsi Hastalığının Tedavisi

Epilepsi hastalığı ilaçlar ile kontrol altına alınan bir hastalıktır. Epilepsi nöbetlerinin bir kere geçirilmesi durumunda hemen ilaç tedavisine başlanmamaktadır. Öncelikle hasta izlenir ve nöbetin tekrar yaşanması durumunda kişiye ilaç tedavisi uygulanmaktadır.

Epilepsi ilaçları ömür boyu kullanılmalı ve düzenli bir şekilde alınmalıdır. İlaç tedavisi ilk olarak düşük dozda hastaya verilir ve tepkiler ölçülür. Daha sonra ilacın dozu arttırılarak belirli bir düzene oturtulur.

Epilepsi Nöbeti Nedir ve Kimler Geçirir?

Epilepsi ilaçlarını ilk kez kullananlarda bazı yan etkiler oluşmakta olup bu etkiler bir iki hafta içinde geçmektedir. Oluşabilecek yan etkiler; uyku hali, dengesizlik ve baş dönmesidir.

Epilepsi Neden Olur?

  • Epilepsi, herhangi bir hastalıktan dolayı vücudun enfeksiyona yakalanması sonucunda oluşabilmektedir.
  • Epilepsi, hastanın yüksek derecede ateş geçirmesi durumunda gerçekleşebilmektedir.
  • Epilepsi, aşırı alkol tüketimi sonucunda görülebilmektedir.
  • Epilepsi, vücudun uzun süre uykusuz bırakılması sonucunda oluşabilmektedir.
  • Epilepsi, kişinin çok fazla stres yaşaması sonucunda gerçekleşebilmektedir.

Epilepsinin diğer nedenleri şöyledir;

  • Epilepsi, doğum öncesi ve doğum sonrasında enfeksiyon kapılması sonucunda oluşabilmektedir.
  • Epilepsi, beynin oksijensiz kalması, doğrumda travma yaşama gibi nedenler dolayısı ile de ortaya çıkabilmektedir.
  • Epilepsi, herhangi bir kaza sonucunda da gerçekleşebilmektedir.
  • Epilepsi, sürekli bilgisayar oyunu oynayan ve bilgisayar bağımlısı olan kişilerde de görülebilmektedir.
  • Epilepsi, çok fazla parlak ışığa maruz kalma durumlarında da oluşabilmektedir.

Paylaş:
Facebook Twitter WhatsApp Google+